Gwiazdozbiór Kata, powieść Rafała Dębskiego, to książka bardzo wyjątkowa. Pierwszą rzeczą, która o tym stanowi, jest postać głównego bohatera. Jakub, sierota wojenna, jako dziecko zostaje przygarnięty przez jednego z największych w świecie mistrzów rzemiosła katowskiego. Ten odkrywa w nim ogromny talent i już od najmłodszych lat przyucza go do zawodu. Wkrótce bohater trafia do słynnej Akademii Katowskiej w Bieczu, gdzie kontynuuje naukę. Szybko wspina się po szczeblach hierarchii, czym w jednych wzbudza podziw, a w innych zazdrość. W dość nieprzyjemnych okolicznościach osiąga ostatnie stopnie katowskiego wtajemniczenia i zostaje Mistrzem Czarnej Śmierci, szczurzym ojcem, za którym podążają szare gryzonie, niosące dżumę i zniszczenie.

Gwiazdozbiór Kata to książka o podróży. Przy czym, prócz dosłownych wędrówek, jakie przychodzi katowi odbywać po świecie, ważniejszym wydaje się być podróżowanie bohatera przez życie. Jakub nie jest sam. Przez cały czas towarzyszy mu jego ukochana. Nie fizycznie jednak, lecz pod postacią duszy, która to stała się częścią jaźni kata, dzięki rytuałom mającym miejsce jeszcze w Akademii. Blanka jest najbliższą osobą, przyjaciółką, ukochaną i sumieniem. Większość rozmów w książce, to właśnie te, toczące się we wnętrzu umysłu Jakuba, który to ze swoich decyzji i czynów tłumaczy się ukochanej, objaśnia jej plany, opowiada o wątpliwościach i smutkach. Dzięki temu czytelnik ma wyjątkową okazję dogłębnie poznać bohatera i jego psychikę.

Jakub wędruje, zmieniając się i zmieniając swój stosunek do otaczającego go świata. Zaczyna jako kat niosący śmierć i stroniący od ludzi, dla których, jako szczurzy ojciec, jest bezpośrednim zagrożeniem. Otaczają go jego jedyni przyjaciele – gryzonie, z którymi łączy go głęboka więź. Powoli jednak ludzie zaczynają go przyciągać, a szczurze towarzystwo przestaje mu wystarczać. Niestety, w większości przypadków spotyka się tylko z ludzkim okrucieństwem. Staje się samotnym mścicielem, mszczącym się okrutnie za niewinnie pokrzywdzonych. Przestaje być katem, a zaczyna być człowiekiem.

Książka posiada ciekawą fabułę, wiążącą realia historyczne z motywami fan­tas­tycz­nymi. Ten zabieg, lubiany przez dużą część czytelników, przynosi ciekawe efekty i pozwala Jakubowi wplątywać się wojny, dworskie intrygi, obcując jednocześnie ze sławnymi postaciami historycznymi. Zdecydowanie jednak przygody kata są tylko tłem do jego metafizycznej przemiany.

W związku z profesją głównego bohatera książka jest pełna przemocy i dras­tycz­nych scen. Czytelnik wiele razy może przekonać się, na czym dokładnie polega praca mistrza małodobrego. Opisy tortur, a także walk, pełne są najdrobniejszych, anatomicznych szczegółów. Można zaryzykować stwierdzenie, że dla niektórych tej krwi i przemocy w książce może być aż za wiele.

Gwiazdozbiór Kata to powieść, którą zdecydowanie warto przeczytać, głównie w celu poznania jej naprawdę wyjątkowego bohatera i ciekawej narracji, a także interesującego, stanowiącego połączenie rzeczywistości i fantastyki świata. I oczywiście dla poznania tego, jak skończy się wędrówka Jakuba.

Dziękujemy Wydawnictwu Dolnośląskiemu za egzemplarz do recenzji.